Zakazane smakuje lepiej

zakazane4

21 września biblioteka dołączyła do grona obchodzących Tydzień Zakazanych Książek. Na tę okoliczność przygotowaliśmy prezentację zakazanych dzieł. Pomysł na akcję wywodzi się ze Stanów Zjednoczonych i jest ściśle związany z pierwszą poprawką do amerykańskiej Konstytucji, która mówi o wolności słowa.

Biblioteki, szkoły i księgarnie starają się w tym tygodniu zwrócić uwagę społeczności na zagadnienie wolności intelektualnej i niebezpieczeństwo, jakie niesie za sobą ograniczanie dostępu do informacji. Tydzień Zakazanych Książek (Banned Books Week) jest wyrazem sprzeciwu wobec cenzury, zakazywania czytania treści uznanych przez kogoś za nieodpowiednie, wycofywania z tego powodu pewnych tytułów z bibliotek. Wydawać by się mogło, że dziś ta akcja służy wyłącznie przypomnieniu, nic bardziej mylnego.  Z celownika cenzorów wciąż nie znikają również klasyczne powieści, czego dowodem mogą być chociażby niedawne doniesienia z Tajlandii, gdzie niebezpiecznie jest obnosić się z „Rokiem 1984″ George’a Orwella. Filipińskie linie lotnicze zaleciły nawet podróżnym, aby lecąc do kraju rządzonego aktualnie przez wojskową juntę, nie zabierać ze sobą egzemplarzy tejże powieści.   W 2010 roku The American Library Association przygotowało listę 10 książek, które Amerykanie najczęściej chcieli zakazać w szkolnych bibliotekach. Oto kompletna lista wraz z pojawiającymi się zarzutami:

1. Peter Parnell i Justin Richardson „Z Tangiem jest nas troje”

Jest to historia oparta na prawdziwych wydarzeniach z życia dwójki pingwinów, Roya i Silo z nowojorskiego zoo, które przez 6 lat tworzyły parę. Roy i Silo samodzielnie wychowali zdrowe pisklę, samicę, którą nazwano „Tango”. Do szkół i bibliotek wciąż docierają pisma protestacyjne z żądaniem zakazu jej udostępniania. Rodzice skarżą się na propagandę homoseksualizmu i zniewagę religii.

2. Sherman Alexie „The Absolutely True Diary of a Part-Time Indian”
Nagrodzona National Book Award powieść opowiadająca o życiu młodego chłopaka, wychowanego w rezerwacie Indian, który po przeprowadzce musi zasymilować się z nowym otoczeniem. Główne zarzuty wobec książki to występujące w niej przemoc, rasizm oraz sceny erotyczne.

3. Aldous Huxley „Nowy wspaniały świat”
Napisana w 1932 roku antyutopia wciąż budzi kontrowersje. Huxley stworzył powieść, w której próbuje ostrzec ludzkość przed utopią przedkładającą trwałą szczęśliwość i wygodę nad wzloty i upadki w świecie pełnym emocji. Książka krytykowana jest najczęściej za ordynarne słownictwo, odważne sceny seksualne i cynizm.

Pozostałe pozycje na liście:
4. Ellen Hopkins „Crank”
5. Suzanne Collins „Igrzyska Śmierci”
6. Natasha Friend „Lush”
7. Sonya Sones „What My Mother Doesn’t Know”
8. Barbara Ehrenreich „Za grosze. Pracować i (nie) przeżyć”
9. Amy Sonnie „Revolutionary Voices”
10. Stephenie Meyer „Zmierzch”

Tydzień Zakazanych Książek jest więc nie tylko akcją uświadamiającą, ale również okazją do zainteresowania ciekawymi przypadkami z histori dawnej i tej współczesnej literatury. Być może zachęci to niektórych czytelników do sięgnięcia, po książki, którym przypięto łatkę niepoprawności politycznej czy obyczajowej..

W Stanach Zjednoczonych tegoroczna edycja Tygodnia Zakazanych Książek kieruje uwagę na powieści graficzne, które mimo poważnych osiągnięć literackich są ostatnio bardzo często przedmiotem cenzury. Niedawno spotkało to m.in. „Fun Home” Alison Bechdel i Persepolis” Marjane Satrapi.